Mis

 

De H.Mis is een andere benaming voor Eucharistie. De Rooms-Katholieke kerk kent een rijke traditie van soorten missen.

Ambrosiaanse Mis

Mis volgens de ritus van St. Ambrosius van Milaan - in het Latijn of in de volkstaal - komt voor in parochies in het aartsbisdom Milaan, in de bisdommen Novara en Lodi en in sommige parochies in het uiterste zuiden van Zwitserland

Beatmis

Mis met begeleiding van beatmuziek (jaren 60) bedoeld om jongeren in de kerk aan te spreken met hun eigen muziek

Boerenmis

de mis aan de muur plakken
(=niet naar de mis gaan [verzuimen])


geen twee missen voor hetzelfde geld
(=niet tweemaal hetzelfde zeggen of doen)


Parijs is wel een mis waard
(=om een voordeel te behalen bij tegenstanders aansluiten)

Vroege mis op een door-de-weekse dag

Byzantijnse Mis

Mis in het klassieke Kerkslavisch volgens
de ritus van St. Johannes Chrysostomus
- in gebruik bij de met Rome geünieerde
katholieken in Oost-Europa

Carnavalsmis

Mis op carnavalszondag (de zondag voor
Aswoensdag), waarbij prins-carnaval en
zijn raad van 11 aanwezig zijn en deel-
nemen aan de eucharistieviering door
een lezing te verrichten en voorbeden te
zeggen en waarbij de pastoor zijn homilie
in het teken van carnaval stelt
- komt vooral voor in Brabant en Limburg

Chrismamis

Mis waarin de bisschop het chrisma (heilige oliën) wijdt - meestal op Witte Donderdag - soms ook op de woensdag daarvoor

Dageraadsmis

De tweede van de drie missen die vroeger op Kerstmis werden opgedragen, tussen de Nachtmis en de Dagmis
Wordt ook Herdersmis genoemd

Dauwtrappersmis

Mis op Hemelvaartsdag - vaak een (vroege) Openluchtmis

Dodenmis

zie: Requiem

Eerste H.Mis

Eerste Eucharistieviering door een nieuwgewijde priester (neomist)
na de mis van zijn priesterwijding
Traditioneel wordt deze mis opgedragen in de parochiekerk van de plaats waar hij vandaan komt of waar zijn ouders wonen

Engelenmis

Mis bij de begrafenis van een jong kind
- liturgisch kleur is wit

Eremis

zie Eerste H.Mis

Gelezen Mis

Mis zonder enige vorm van zang. (Ook geen Gloria, preek of Credo/geloofsbelijdenis)

Gezinsmis

Mis afgestemd op kinderen hun ouders en grootouders - in onze parochie meestal verzorgd door het kinderkoor "De Stephannootjes"

Gezongen Mis

Mis waarbij gezongen wordt door een koor en/of de gelovigen in de kerk

Gulden Mis

met de Gulden Mis werd ten tijde van de Tridentijnse liturgie de Votiefmis aangeduid die werd opgedragen op de Quatertemper-woensdag
- de woensdag na de derde zondag van de Advent (Gaudete)

de Mis begon met het
Rorate coeli desuper
(Dauwt hemelen der rechtvaardigen)

tijdens de mis werd in het bijzonder stil gestaan bij de blijde verwachting van Maria

aan het bijwonen van deze mis werd een bijzondere waarde toegekend - waarop het woord Gulden betrekking heeft

de Mis oefende een bijzondere aantrekkingskracht uit op mensen die in nood verkeerden, of op mensen wier naasten op zee waren

de mis werd dan ook wel Schippersmis genoemd

het gebruik van de
Gulden Mis bestond sinds de vijftiende eeuw vooral in Nederland en België

de Mis werd opgedragen aan het Maria-altaar dat voor deze gelegenheid rijkelijk met brandende kaarsen was versierd

Tijdens deze Mis werd in het bijzonder
stil gestaan bij de blijde verwachting
van Maria
- zie ook uitleg hiernaast

Herdersmis

Vroegmis op Eerste Kerstdag - ook
dageraadsmis

Hoogmis

Voornaamste en meestal plechtig
gezongen mis op zon- en feestdagen

Houten mis

Oefening waarbij seminaristen
(priesters in opleiding)
aan een niet-gewijd altaar met
ongewijd vaatwerk repeteren

Hubertusmis

Mis gehouden ter ere van St.Hubertus
bij de aanvang van een grote jacht

Huwelijksmis

Mis waarbij bruid en bruidegom elkaar
het sacrament van het huwelijk toe-
dienen ten overstaan van de pastoor
en de kerk

Indultmis

Mis die vóór de algemene vrijgave van
de buitengewone vorm (in 2007) met
toestemming van de lokale bisschop
opgedragen werd volgens de Tridentijnse
ritus

Jagersmis

zie: Hubertusmis

Jongerenmis

Mis gericht op jongeren - meestal
met begeleiding van een jongerenkoor

Laagmis

Mis zonder enige vorm van zang - zie ook Gelezen Mis en Stille Mis

Latijnse Mis

Mis die wordt opgedragen in het Latijn, volgens de oude Romeinse ritus, die werd vastgesteld in 1570 door paus Pius V en zo als deze tot in de jaren 60 gebruikelijk was

Mis tot eerherstel

Mis opgedragen aan God na na een publiek gekende grove schending van Gods geboden om hierdoor Gods geschonden eer te herstellen

Mis-met-Drie-Heren

Mis met celebrant, diaken en subdiaken
 

Missionarismis

Spottende term voor een mis waarin gezongen werd op een manier waarin de invloeden vanuit de muziek uit de derde wereld duidelijk te herkennen waren. Bijvoorbeeld vanuit Zuid-Amerika of Afrika. (zoals de Missa Criola)

Mozarabische Mis

Mis volgens de Mozarabische misorde (vanaf de zevende tot de tiende eeuw in Spanje) - nu verdwenen/verdrongen door de Romeinse misorde
*     alleen in de Corpus Christi-kapel in de kathedraal van Toledo
      wordt deze liturgie dagelijks gevierd

Nachtmis

Mis in de nacht van Kerstmis of van Pasen

Openluchtmis

Mis niet opgedragen in een kerkgebouw of kapel maar in de open lucht - meestal bij een processie of met Hemelvaart

Paaswake

Nachtmis van Pasen - waarin de nieuwe paaskaars wordt gewijd en de gelovigen hun doopbelofte hernieuwen

Plechtige Mis

Mis met celebrant, diaken en subdiaken

Pontificale Mis

Mis opgedragen door een pontifex (bisschop), diakens, subdiakens en ceremoniarius
- voor de bisschop is een speciale zetel - troon - beschikbaar
Ook een protonotarius apostolicus (eretitel voor een 'gewone' priester, die met 'monseigneur' wordt aangesproken) mag voorgaan in een pontificale mis

Private Mis

Mis die door één priester wordt opgedragen - vaak zonder gelovigen

Requiem

Mis voor de zielerust van een overledene - waarna deze naar het kerkhof (of crematorium) wordt gebracht
(litugische kleur is paars, soms ook zwart) 

Schippersmis

zie: Gulden Mis

Schoolmis

canonborden

Mis onder schooltijd, waarbij de kinderen van de
gehele school of één of meerdere klas(sen) aanwezig
waren/zijn

Slavisch-Byzantijnse Mis

zie: Byzantijnse Mis

Statiemis

Nieuwe benaming voor de pontificale hoogmis
'statie', waarmee de plaatselijke gemeenschap
wordt aangeduid die voor de
eucharistie bijeengekomen is

Tridentijnse Mis

zie: Latijnse Mis
De orde van dienst werd vastgesteld tijdens het
concilie van Trente (1545-1563)
Trente = Tridentinum in het Latijn

Stille Mis

Mis zonder enige vorm van zang
- zie ook: Laagmis of Gelezen Mis

Uitvaart

zie: Requiem

Verkiezingsmis

Mis die direct voorafgaat aan het conclaaf voor de pauskeuze
officieel: 'Missa pro eligendo Romano Pontifice'

Vissersmis
 

Informele benaming voor een zeer vroege Vroegmis
- om vier of vijf uur 's morgens

Voetbalmis

Op de dag van de finale van het WK in 2012 gevierde mis. Deze begon met een fluitsignaal, de pastoor droeg een oranje kazuifel en er stond een mini-doel voor het altaar
Volgens de bisschop was dit helemaal mis

Votiefmis

Mis die afwijkt van de vaste kerkelijke jaarkalender (jaareigen) en betrekking heeft op een bepaalde devotie

Vroegmis

Eerste (Stille) Mis op zondagmorgen

Wijdingsmis

Eucharistieviering waarin de wijding (tot diaken, priester of bisschop) wordt toegediend door een bisschop

Zielemis

Mis ter nagedachtenis van een gestorvene

 
Misje spelen

tot in de jaren zestig
van de vorige eeuw
was het niet ongebruikelijk
dat jonge katholieke jongens
'misje speelden'

in rijke(re) gezinnen was hier soms een heel speelaltaar, met 'houten' kerkelijk vaatwerk en misgewaden, voor beschikbaar

vaak dienden pepermuntjes ter vervanging van de communie

speelaltaren

niks